کمخوابی در روزهای کاری در آلمان پدیدهای حاشیهای نیست. مؤسسه روبرت کخ (Robert Koch-Institut, RKI) در ۱۹ آگوست ۲۰۲۶ ارزیابی تازهای را در Journal of Health Monitoring منتشر کرد که بر پایه مطالعه «سلامت در آلمان امروز» (Gesundheit in Deutschland aktuell, GEDA ۲۰۲۳) انجام شده است.
این بررسی تلفنیِ مقطعی، دادههای ۸٫۰۲۶ بزرگسال ۱۸ سال به بالا را از فاصله می ۲۰۲۳ تا فوریه ۲۰۲۴ تحلیل کرده و در آن، خواب «کوتاه» به شبی با کمتر از ۷ ساعت خواب تعریف شده است. نتیجه این است که ۳۹٫۶ درصد بزرگسالان در روزهای کاری و ۲۲٫۷ درصد در آخر هفته کمتر از ۷ ساعت میخوابند. میانگین خواب پاسخدهندگان در طول هفته هم ۵ ساعت و ۵۸ دقیقه بوده است. اما این کمخوابی میان همه گروهها یکسان توزیع نشده است.
مردان در روزهای کاری بیشتر از زنان دچار شبهای کوتاه میشوند: ۴۳٫۲ درصد در برابر ۳۶٫۲ درصد. این فاصله در آخر هفته هم دیده میشود؛ ۲۵٫۵ درصد مردان در برابر ۲۰٫۰ درصد زنان کمتر از ۷ ساعت میخوابند. بیشترین سهم کمخوابی مربوط به مردان ۴۵ تا ۶۴ ساله است؛ در این گروه، ۵۳٫۰ درصد در روزهای کاری کمتر از ۷ ساعت خواب دارند. از سوی دیگر، فقط در میان مردان است که سطح تحصیلات از نظر آماری اثر روشن نشان میدهد: در گروه با تحصیلات پایین، سهم کمخوابی ۴۳٫۳ درصد است، در گروه با تحصیلات متوسط ۴۶٫۱ درصد و در گروه با تحصیلات بالا ۳۵٫۲ درصد.
این الگو با افزایش سن هم تغییر میکند. از ۶۵ سالگی به بعد، دیگر تفاوتی میان روزهای هفته و آخر هفته دیده نمیشود. در مقابل، در آخر هفته کمخوابی در میان ۱۸ تا ۲۹ سالهها کمترین شیوع را دارد: ۱۲٫۰ درصد زنان و ۱۶٫۶ درصد مردان در این گروه سنی آخر هفتهها کمتر از ۷ ساعت میخوابند. از نظر سلامت، این موضوع بیاهمیت نیست. خواب کوتاه بیشتر با فشار خون بالا همراه است و همچنین یکی از عوامل خطر برای چاقی، دیابت ملیتوس و بیماریهای قلبیعروقی به شمار میرود. افزون بر این، کمخوابی برای اضطراب و افسردگی هم یک عامل خطر مستقل محسوب میشود. با این حال، این به آن معنا نیست که هر کسی که کم میخوابد، خودکار در معرض خطر بالاتر سلامت قرار دارد.
در عین حال، این ارزیابی محدودیتهایی هم دارد. دادهها بر اساس خوداظهاری افراد جمعآوری شدهاند و کیفیت خواب، بیدار شدنهای شبانه، اختلالهای خواب و خوابآلودگی در طول روز در آن در نظر گرفته نشده است. نکته مهم در ارزیابی RKI این است که فقط به عادتهای فردی خواب نگاه نمیکند. تیم نویسندگان در کنار ساعت خواب ثابت و محیط خواب فرد، به شرایطی هم اشاره میکند که از کنترل شخص خارجاند و باید در سطح اجتماعی با آنها برخورد شود: سر و صدای شبانه، دما و نور داخل خانه و همچنین کار شبانه یا شیفتی. این بخش آخر برای شمار زیادی از کارکنان مهم است؛ برآورد اداره فدرال ایمنی و سلامت شغلی (Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin) نشان میدهد که در آلمان حدود ۱ نفر از هر ۶ شاغل در نظام شیفتی کار میکند و کسانی که شبکارند، معمولا در روز کوتاهتر و بدتر میخوابند. به این ترتیب، کنار عادتهای خواب، شرایط زندگی و کار هم به مرکز توجه میآیند.