دهههاست که زندگی مسلمانان بخشی ثابت از جامعه آلمان است. حالا برآورد تازه مرکز پژوهشی اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی (Bundesamt für Migration und Flüchtlinge, BAMF) تصویری بهروز از شمار مسلمانانی ارائه میدهد که در سال ۲۰۲۵ در آلمان زندگی میکردند و پیشینه مهاجرتیشان به کشورهای با اکثریت مسلمان برمیگردد. آنا اشتیخس (Anja Stichs)، نویسنده این مطالعه، در گفتوگویی نتایج اصلی را توضیح داده است.
به گفته او، در سال ۲۰۲۵ بین ۶٫۶ تا ۷٫۰ میلیون مسلمان با پیشینه مهاجرتی از کشورهای اسلامی در آلمان زندگی میکردند. این رقم از جمعیت ۸۲٫۷ میلیونی کشور، معادل ۸٫۰ تا ۸٫۵ درصد است. این سهم در مقایسه با آخرین برآورد مرکز پژوهشی BAMF در سال ۲۰۱۹، بین ۱٫۶ تا ۱٫۸ واحد درصد بیشتر شده است. آنا اشتیخس دلیل مهم این افزایش را مهاجرت، بهویژه از مناطق بحرانی خاورمیانه و خاور نزدیک، میداند. با این حال، او تأکید میکند که از مقایسه دو برآورد نمیتوان روند دقیق تغییر تعداد مطلق مسلمانان را در طول زمان به دست آورد، چون آمارهای جمعیتی در میکروسنسوس بعد از سرشماری ۲۰۲۲ بازتنظیم شدهاند و این تغییر به دادههای سال ۲۰۱۹ هم مربوط میشود.
در ترکیب جمعیتی این گروه هم تغییر روشنی دیده میشود. مسلمانان ترکتبار با سهم ۳۹ درصدی هنوز بزرگترین گروه مبدأ هستند، اما دیگر مثل ۱۰ سال قبل اکثریت مطلق را تشکیل نمیدهند. در مقابل، سهم مسلمانانی که ریشه در دیگر کشورها و مناطق دارند بالا رفته است: ۲۵ درصد پیشینه مهاجرتی از کشورهای عربیزبان خاورمیانه یا شمال آفریقا دارند و ۳۱ درصد باقیمانده یا خود از کشورهای غیرعربیزبان جنوبشرق اروپا و خاور نزدیک مهاجرت کردهاند یا دستکم یکی از والدینشان از این کشورها آمده است. به گفته نویسنده مطالعه، همین تغییرات نشان میدهد جمعیت مسلمان آلمان از نظر زبانهای رایج، زمینههای فرهنگی و مسیرهای مهاجرتی بهمراتب متنوعتر از گذشته شده است.
پراکندگی جغرافیایی این جمعیت هم در آلمان یکدست نیست. بیشترین تعداد مسلمانان در نوردراین-وستفالن زندگی میکنند؛ ایالتی که پرجمعیتترین ایالت آلمان است و شمار مسلمانان آن بین ۲٫۱ تا ۲٫۲ میلیون نفر برآورد شده است. اما اگر سهم مسلمانان نسبت به جمعیت هر ایالت سنجیده شود، دو ایالت-شهر برمن و هامبورگ با ۱۲٫۵ تا ۱۳٫۲ درصد در صدر قرار دارند و پس از آنها هسن و نوردراین-وستفالن دیده میشوند. در سوی دیگر، زاکسن با سهم ۰٫۹ تا ۱٫۰ درصد کمترین نسبت را دارد. نتایج این برآورد در گزارش پژوهشی «تعداد مسلمانان در آلمان ۲۰۲۵» جمعبندی شده است. مجموعه مطالعات «زندگی مسلمانان در آلمان» از سال ۲۰۰۸ به سفارش کنفرانس اسلامی آلمان (Deutsche Islam Konferenz, DIK) توسط مرکز پژوهشی BAMF انجام میشود. این گزارش، علاوه بر برآورد تعداد مسلمانان، به ترکیب جمعیت بر اساس مناطق مبدأ و پراکندگی آنها در ایالتهای مختلف هم میپردازد.