آلمان

دولت آلمان آماری از جذب دانشجویان خارجی از طریق واسطه‌ها ندارد

با وجود حضور ۱۸٫۵۱۴ دانشجوی ایرانی در آلمان، دولت فدرال نمی‌داند چند نفر از آن‌ها از راه آژانس‌های واسطه برای تحصیل وارد کشور شده‌اند.

دولت آلمان آماری از جذب دانشجویان خارجی از طریق واسطه‌ها ندارد

برای خیلی از ایرانی‌ها، تحصیل همچنان مهم‌ترین مسیر آمدن به آلمان است. با این حال، دولت فدرال می‌گوید اصلا آماری ندارد که نشان بدهد چه تعداد از دانشجویان خارجی از کشورهای خارج از اتحادیه اروپا از طریق آژانس‌ها و شرکت‌های واسطه راهی آلمان شده‌اند. در ترم زمستانی ۲۰۲۴/۲۰۲۵، ۱۸٫۵۱۴ دانشجوی ایرانی در آلمان ثبت‌نام کرده‌اند؛ رقمی که ایران را بعد از هند، چین، ترکیه و سوریه، به پنجمین گروه بزرگ از میان کشورهای مبدأ خارج از اتحادیه اروپا تبدیل می‌کند.

از این تعداد، ۱۷٫۳۴۹ نفر در دانشگاه‌های دولتی درس می‌خوانند و کمی بیش از ۱٫۱۰۰ نفر در مؤسسه‌های خصوصی. اما اینکه چند نفر از این دانشجوها از طریق یک آژانس در کشور مبدأ برای این مسیر اقدام کرده‌اند، در هیچ آماری ثبت نشده است. دولت آلمان در پاسخ به یک پرسش پارلمانی پذیرفته که نه تعداد این دانشجویان را ثبت می‌کند و نه می‌داند آژانس‌های واسطه تا چه اندازه با دانشگاه‌های آلمان همکاری دارند. البته این موضوع برای دولت ناشناخته نیست. به گفته دولت، در مواردی گزارش‌هایی به دستش رسیده که بر اساس آن، بعضی دانشجویان از سوی دانشگاه‌ها یا آژانس‌ها درباره شرایط تحصیل، میزان حضور اجباری در کلاس‌ها، پیش‌نیازهای زبانی و چشم‌انداز شغلی، اطلاعات نادرست دریافت کرده‌اند. دولت می‌گوید این روند را زیر نظر دارد و بررسی می‌کند که آیا نیازی به اقدام هست یا نه. علاوه بر این، نمایندگی‌های آلمان در خارج از کشور هم در حوزه مسئولیت خود به‌طور منظم درباره جذب و واسطه‌گری غیرقابل اعتماد اطلاع‌رسانی می‌کنند. برای کسانی که قصد تحصیل دارند، نتیجه عملی این است که وعده‌های آژانس‌ها را باید مستقیم با خود دانشگاه و همچنین با نمایندگی مسئول آلمان در همان کشور چک کرد. شورای کارشناسی ادغام و مهاجرت (Sachverständigenrat für Integration und Migration) هم اشاره کرده که خدمات این آژانس‌ها ــ از پیگیری ویزا و مدرک زبان تا گرفتن پذیرش ــ اغلب چند هزار یورو هزینه دارد. در همین حال، دولت فدرال درباره ماندن یا نماندن این دانشجویان بعد از پایان تحصیل هم آمار مستقلی ندارد. تنها ارجاع موجود، یک ارزیابی OECD از سال ۲۰۲۲ است که بر اساس آن، ۱۰ سال بعد از شروع تحصیل، هنوز ۴۵ درصد از دانشجویان بین‌المللی در کشور مانده‌اند.