وقتی دما در محل کار بالا میرود، خیلیها به «تعطیلی به خاطر گرما» فکر میکنند. اما در آلمان قانون روشن است: هیچ حق قانونیای برای تعطیلی وجود ندارد. اگر کسی فقط به خاطر گرما کار را رها کند یا محل کار را ترک کند، این کار به عنوان امتناع از کار و نقض قرارداد حساب میشود و میتواند به اخطار کتبی و در موارد شدید حتی به اخراج منجر شود. وظیفه کار کردن همچنان برقرار است و سبک شدن فشار فقط از طریق اقداماتی است که کارفرما باید انجام دهد، نه از طریق مرخصی با حقوق.
سه عدد مهم در مقررات گرما در محل کار نقش کلیدی دارند: ۲۶، ۳۰ و ۳۵ درجه سانتیگراد. از بالای ۳۰ درجه، کارفرما موظف است بر اساس ارزیابی خطر، اقدامات مؤثر انجام دهد؛ در این مرز، دیگر فقط توصیه نیست، بلکه تکلیف قانونی است. از این دما به بعد، تأمین نوشیدنی مناسب هم از حالت پیشنهاد خارج میشود و اجباری است؛ در بازه ۲۶ تا ۳۰ درجه فقط توصیه میشود. اگر دما بالاتر از ۳۵ درجه برود، آن فضا دیگر به عنوان محل کار مناسب به حساب نمیآید؛ مگر اینکه کارفرما اقدامات فنی مثل خنکسازی، یا اقدامات سازمانی مثل وقفههای خنکسازی و کاهش شدت کار، یا تجهیزات حفاظت فردی مناسب فراهم کرده باشد.
برای بسیاری از کارمندان این سؤال پیش میآید که در عمل چه میتوانند بکنند. راهی که از نظر حقوقی اثرگذار است، غر زدن یا گلایه شفاهی نیست، بلکه اقدام مکتوب است. اول باید دمای محیط کار را به صورت کتبی، مثلاً با ایمیل، به کارفرما گزارش کرد و یک اقدام مشخص را درخواست کرد. بعد از آن میتوان شورای کار (Betriebsrat) را وارد ماجرا کرد. اگر کارفرما در مهلتی معقول واکنشی نشان ندهد، گام بعدی مراجعه به اداره دولتی حفاظت کار است.
برای زنان باردار و شیرده، قانون یک حق قوی و کمتر شناختهشده در نظر گرفته است. کارفرما باید خطر ناشی از گرما را جداگانه ارزیابی کند؛ این تکلیف طبق ماده ۱۰ قانون حفاظت از مادران (Mutterschutzgesetz, MuSchG) اکنون مستقل از وقوع حادثه و حتی بدون شکایت شخصی لازمالاجراست. اگر اقدامات حفاظتی کافی نباشد، کارفرما باید بر اساس ماده ۱۰ بند ۳ همین قانون، ممنوعیت اشتغال با حقوق کامل صادر کند؛ و این کار باید بدون آنکه در درجه اول گواهی پزشکی لازم باشد انجام شود. نتیجه روشن است: امکان ماندن در خانه با حفظ کامل حقوق.
برای کسانی که در فضای باز کار میکنند، مسئله پیچیدهتر میشود. از ۲۱ آگوست ۲۰۲۵ «دمای ارزیابی» ASTA به عنوان معیار اعمال میشود؛ این عدد یک مقدار ترکیبی است از دمای هوا بهعلاوه اصلاحاتی برای شدت تابش خورشید، رطوبت هوا و باد، که باز هم بر اساس همان آستانههای ۲۶، ۳۰ و ۳۵ درجه سنجیده میشود. به این معنی که در روزهای آفتابی و شرجی، مرزهایی که برای اقدامات اجباری در نظر گرفته شده، ممکن است زودتر از آنچه دماسنجِ ساده نشان میدهد، رد شود. علاوه بر این، کارفرما موظف است کرم ضدآفتاب با فاکتور حفاظتی حداقل ۳۰ و لباس محافظ در برابر اشعه فرابنفش را رایگان در اختیار کارکنان قرار دهد.
در نهایت یک حق بسیار مهم اما مختص موقعیتهای حاد وجود دارد: حق حبس کار طبق ماده ۲۷۳ قانون مدنی آلمان (Bürgerliches Gesetzbuch, BGB). فقط در موارد کاملاً خاص مثلاً زمانی که دما بهطور قابل توجهی بالای ۳۵ درجه است، هیچ اقدام مقابلهای از سوی کارفرما انجام نشده و گزارش هم بینتیجه مانده کارمند میتواند بر اساس این ماده از انجام کار خودداری کند و در عین حال حق دریافت کامل دستمزد خود را حفظ کند. این گزینه اما آخرین راهحل است و پیش از استفاده از آن حتماً باید مشاوره حقوقی تخصصی گرفته شود.