آلمان

طرح مقابله با سوءاستفاده از «پدر صوری» برای کسب اقامت

بوندستاگ قرار است درباره طرحی رأی بدهد که برای جلوگیری از شناسایی صوری پدری، نقش اداره خارجی‌ها را در برخی پرونده‌ها پررنگ‌تر می‌کند.

طرح مقابله با سوءاستفاده از «پدر صوری» برای کسب اقامت

در بوندستاگ، موضوع شناسایی پدری بار دیگر به صحن آمده است؛ نمایندگان قرار است روز جمعه ۱۲ جون ۲۰۲۶ درباره بخش‌هایی از طرح دولت فدرال برای «جلوگیری بهتر از شناسایی‌های سوءاستفاده‌آمیز پدری» با رأی‌گیری تصمیم بگیرند. هم‌زمان، طرح فراکسیون AfD برای اصلاح شناسایی‌های سوءاستفاده‌آمیز پدری هم به رأی گذاشته می‌شود.

بر اساس توضیح دولت فدرال، این سوءاستفاده معمولا زمانی رخ می‌دهد که مردانی با تابعیت آلمان یا با حق اقامت نامحدود، پدریِ یک کودک خارجی را می‌پذیرند تا برای آن کودک تابعیت آلمان ایجاد شود و از این مسیر، برای مادرِ تبعه کشور ثالث حق اقامت از راه پیوستن خانوادگی ایجاد یا تقویت شود. دولت می‌گوید تجربه اداره‌ خارجی‌ها، اداره‌های ثبت احوال و نمایندگی‌های آلمان در خارج از کشور نشان داده که قانون فعلی برای جلوگیری مؤثر از این موارد کافی نیست. طرح دولت می‌خواهد رویکرد پیشگیرانه موجود را گسترش دهد و ابزارهای کنترلی تازه‌ای اضافه کند. بر این اساس، اگر میان افراد درگیر «شکاف اقامتی» وجود داشته باشد، رضایت اداره خارجی‌ها برای شناسایی پدری اجباری می‌شود؛ مثلا وقتی فردی که پدری را می‌پذیرد شهروند آلمان است اما مادر فقط مجوز موقت اقامت یا دولدونگ دارد. اگر این رضایت وجود نداشته باشد، اداره ثبت احوال باید درخواست ثبت نام پدر در سند تولد کودک را رد کند. در عین حال، اگر فرد شناسایی‌کننده پدر بیولوژیک کودک باشد، دیگر نیازی به رضایت اداره خارجی‌ها نخواهد بود.

همچنین اگر میان پدر و کودک رابطه اجتماعی-خانوادگی وجود داشته باشد یا این فرد واقعا مسئولیت کودک را بر عهده بگیرد، طبق متن طرح این مورد هم سوءاستفاده محسوب نمی‌شود. با این حال، اگر برای اداره ثبت احوال سند یا ثبت رسمی قابل بررسی در این‌باره وجود نداشته باشد، اداره خارجی‌ها باید این موضوع را بررسی کند. طرح دولت همچنین پیش‌بینی می‌کند اگر بعد از صدور رضایت اداره خارجی‌ها مشخص شود که این رضایت بر پایه فریب عمدی، تهدید، رشوه یا اطلاعات عمدا نادرست یا پنهان‌شده به دست آمده، در چارچوب مجاز قانون اساسی بتوان آن را پس گرفت. علاوه بر این، ارائه اطلاعات نادرست یا ناقص برای گرفتن چنین رضایتی، و نیز استفاده از رضایتی که از این راه به دست آمده، در آینده می‌تواند مشمول مجازات کیفری شود.

فراکسیون AfD هم با یک طرح جداگانه می‌خواهد با سوءاستفاده در شناسایی پدری مقابله کند. در این طرح آمده که اگر یکی از والدین اصالتا آلمانی نباشد، اداره خارجی‌ها باید در همه پرونده‌های شناسایی پدری دخالت داشته باشد. همچنین این طرح می‌گوید بار اثبات پدری بیولوژیک باید بر عهده کسی باشد که پدری را می‌پذیرد؛ امری که به گفته این فراکسیون می‌تواند با آزمایش DNA انجام شود. AfD استدلال می‌کند که «شناسایی پدری» در آلمان به‌طور خودکار باعث بی‌اعتباری این شناسایی نمی‌شود و همین وضعیت در عمل گاهی از سوی افرادی خارجی به کار گرفته می‌شود که می‌خواهند از راه شناسایی یک کودک آلمانی، حق اقامت در آلمان به دست آورند. به گفته این فراکسیون، در موارد موسوم به «پدران صوری»، مردان آلمانی آگاهانه و برخلاف واقع اعلام می‌کنند که پدرِ فرزندانِ مادران خارجی هستند.

در متن این طرح همچنین آمده که شناسایی پدری، به‌ویژه برای مردان آلمانی بی‌پول، به یک مدل کسب‌وکار سودآور تبدیل شده است. وزارت کشور فدرال هم در سال ۲۰۱۷ شمار موارد مشکوک را در سراسر کشور حدود ۵٬۰۰۰ مورد برآورد کرده بود. این موضوع پیش‌تر روز چهارشنبه ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ در نخستین قرائت در بوندستاگ بررسی شده بود و هر دو طرح بعد از مناظره به کمیته‌ها ارجاع شدند؛ مسئولیت اصلی بررسی هم به کمیته داخلی سپرده شد. طرح دولت هنوز در مسیر قانون‌گذاری است و تصمیم نهایی درباره آن حالا به رأی بوندستاگ رسیده است.