اداره فدرال آمار آلمان (Statistisches Bundesamt, Destatis) در تازهترین گزارش خود از تنگتر شدن فضای زندگی برای بسیاری از ساکنان آلمان خبر میدهد. بهویژه کسانی که به اتاق و فضای بیشتری نیاز دارند، سختتر میتوانند خانهای مناسب و قابلپرداخت پیدا کنند. طبق نتایج نهایی طرح «آمار اتحادیه اروپا درباره درآمد و شرایط زندگی» (European Union Statistics on Income and Living Conditions, EU-SILC)، در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱٫۷٪ جمعیت آلمان در خانههای «بیشازحد شلوغ» زندگی میکردند.
این سهم در پنج سال گذشته پیوسته بالا رفته است؛ در سال ۲۰۲۰ هنوز ۱۰٫۲٪ مردم در خانههایی با تعداد اتاق کمتر از نیاز ساکنان زندگی میکردند. در میان گروههای مختلف، بزرگسالان دارای تابعیت خارجی بهطور ویژه تحت تأثیر این وضعیت هستند. در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۰٫۸٪ افراد خارجی بالای ۱۸ سال در آلمان در خانههای بیشازحد شلوغ زندگی میکردند؛ نسبتی که تقریباً پنج برابر بزرگسالان دارای تابعیت آلمانی با ۶٫۷٪ بود. همچنین افرادی که در معرض فقر قرار دارند، با سهم ۲۷٫۴٪، جزو گروههایی هستند که بیش از میانگین از کمبود فضا در مسکن رنج میبرند.
ساختار خانوار نیز نقش مهمی در احتمال زندگی در خانههای شلوغ دارد. کسانی که در خانوارهای دارای فرزند زندگی میکنند، در سال ۲۰۲۵ با سهم ۱۷٫۶٪، بیشتر از میانگین در معرض این مشکل بودند. در مقابل، افرادی که در خانوارهای بدون فرزند زندگی میکردند، با ۷٫۲٪ زیر میانگین ۱۱٫۷٪ قرار داشتند. در میان خانوارهای دارای فرزند، دو بزرگسال با حداقل سه فرزند با سهم ۳۲٫۱٪ و همچنین خانوادههای تکوالد (والد تنها و فرزندانش) با ۲۹٫۶٪ از بیشترین میزان تنگنای مسکن برخوردار بودند. اما در میان خانوارهای بدون فرزند، وضعیت متفاوت است: دو بزرگسال بدون فرزند در سال ۲۰۲۵ با ۳٫۳٪ کمترین سهم زندگی در خانههای بیشازحد شلوغ را داشتند. در مقابل، افراد تنها بهطور محسوسی بیشتر در مضیقه فضا بودند؛ در این گروه، نرخ خانههای بیشازحد شلوغ ۱۲٫۶٪ بود.
بر اساس تعریف EU-SILC، خانه یک فرد تنها زمانی «بیشازحد شلوغ» محسوب میشود که حداقل دو اتاق نداشته باشد؛ یعنی مثلاً اتاق نشیمن و اتاق خواب جداگانه وجود نداشته باشد. اگر جمعیت بر اساس سن بررسی شود، مشخص میشود که کمبود فضا در مسکن بهویژه کودکان و نوجوانان را تحت تأثیر قرار میدهد. در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۹٫۰٪ افراد زیر سن قانونی (کمتر از ۱۸ سال) در خانههایی با تعداد اتاق کمتر از استاندارد زندگی میکردند. در مقابل، سالمندان ۶۵ ساله و بالاتر با سهم ۳٫۱٪ کمترین میزان قرار گرفتن در معرض تراکم بیشازحد مسکن را داشتند. تفاوت محل سکونت هم تصویر روشنی از فشار بر بازار مسکن ارائه میدهد.
در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶٫۹٪ ساکنان شهرهای بزرگ در آلمان در خانههای بیشازحد شلوغ زندگی میکردند. این سهم در حومهها و شهرهای کوچکتر ۹٫۶٪ بود و در مناطق روستایی تنها به ۵٫۵٪ میرسید. بنابراین، نسبت جمعیتی که در خانههای شلوغ زندگی میکنند در شهرهای بزرگ تقریباً سه برابر مناطق روستایی است. در مقایسه اروپایی، آلمان با وجود رشد این شاخص همچنان زیر میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد. طبق دادههای اداره آمار اتحادیه اروپا (Eurostat)، میانگین نرخ خانههای بیشازحد شلوغ در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۶٫۸٪ بود، در حالی که این نرخ در آلمان ۱۱٫۷٪ ثبت شد. بالاترین سهم جمعیت ساکن در خانههای بیشازحد شلوغ در رومانی (Rumänien) با ۴۰٫۴٪ و لتونی (Lettland) با ۳۸٫۹٪ گزارش شد. کمترین مقادیر نیز در قبرس (Zypern) با ۲٫۲٪ و هلند (Niederlande) با ۴٫۱٪ به ثبت رسید.
در پس این آمار، تعریفی نسبتاً دقیق از «بیشازحد شلوغ بودن» مسکن قرار دارد. طبق تعریف EU-SILC، یک خانه زمانی بیشازحد شلوغ به حساب میآید که دستکم یکی از فضاهای زیر در آن موجود نباشد: یک فضای مشترک (مثلاً اتاق نشیمن)، یک اتاق برای هر زوج ساکن در خانه، یک اتاق برای هر فرد بالای ۱۸ سال، یک اتاق برای هر دو کودک زیر ۱۲ سال، یک اتاق برای دو کودک همجنس بین ۱۲ تا ۱۷ سال، یک اتاق مجزا برای هر کودک ۱۲ تا ۱۷ ساله در صورتی که همجنس نباشند، و در مورد خانوار تکنفره، یک اتاق دوم.
اعداد منتشر شده درباره تراکم مسکن بر دادههای طرح EU-SILC استوار است که از سال ۲۰۲۰ در آلمان بهعنوان زیرنمونهای در چارچوب «میکروسرشماری» (Mikrozensus) ادغام شده است. EU-SILC منبع اصلی رسمی برای سنجش خطر فقر و شرایط زندگی در آلمان و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا بهشمار میرود. برای کوتاه شدن فاصله زمانی میان پایان سال آماری و انتشار نتایج، از سال ۲۰۲۰ ابتدا «نتایج اولیه» و سپس «نتایج نهایی» منتشر میشود. دادههای سال ۲۰۲۵ که در این گزارش به آنها استناد شده، در زمره نتایج نهایی قرار دارند.
اداره فدرال آمار آلمان اعلام کرده است که اطلاعات و نتایج تکمیلی این طرح در وبسایت این نهاد و در صفحات موضوعی مربوط به «درآمد و شرایط زندگی»، «خطر فقر» و «اروپا در ارقام»، همچنین در گزارش آماری، در پایگاه داده GENESIS-Online (جدول ۱۲۲۴۱) و در پایگاه داده اداره آمار اتحادیه اروپا (Eurostat) در دسترس است. دادههای ساختاری درباره موجودی واحدهای مسکونی و نیز توسعه متراژ زیربنا بهازای هر واحد و هر نفر برای سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ نیز در صفحه موضوعی «مسکن» منتشر شده است.