اگر در آلمان زندگی میکنی، چند نوع بیمه هست که باید بشناسی. بعضیها اجباریاند، بعضیها اختیاری، اما با این حال مهم. اجباریها اینها هستند:
بیمه درمانی (اجباری) که هر کسی با محل سکونت در آلمان باید آن را داشته باشد؛ بیمه مراقبت (Pflegeversicherung) (اجباری) که اگر در بیمه درمانی دولتی (GKV) باشی، خودبهخود شامل حالت (اگر در بیمه خصوصی درمانی PKV باشی، باید جداگانه بیمه مراقبت خصوصی بگیری)؛ و بیمه مسئولیت خودرو (Kfz-Haftpflichtversicherung) (اجباری) به محض اینکه خودرو به نامت داشته باشی.
اختیاری، اما برای بیشتر آدمها خیلی مفید، اینها هستند: بیمه مسئولیت خصوصی (Privathaftpflichtversicherung) (اختیاری)، بیمه لوازم منزل (Hausratversicherung) (اختیاری)، بیمه حمایت حقوقی (Rechtsschutzversicherung) (اختیاری) و بیمه ازکارافتادگی شغلی (Berufsunfähigkeitsversicherung) (اختیاری).
مهمترین بیمه، بیمه درمانی است. در آلمان هر کسی که محل سکونت ثابت دارد باید بیمه درمانی داشته باشد و این یک الزام قانونی است. اگر کارمند هستی، به طور خودکار در بیمه درمانی قانونی (GKV) به شکل اجباری بیمه میشوی. فقط کسی که در سال بیش از یک حد مشخصِ درآمد درآرد، اجازه دارد بهجای آن، خودش را خصوصی بیمه کند (PKV).
بیمه مراقبت (Pflegeversicherung) به این موضوع خیلی ربط دارد: این بیمه ریسک این را پوشش میدهد که شاید بعداً روزی نیازمند مراقبت بشوی. بیمهشدههای GKV خودبهخود در بیمه اجتماعی مراقبت هم هستند؛ و هر کس خصوصی بیمه درمانی شده (PKV)، باید جداگانه برای خودش بیمه مراقبت خصوصی بگیرد.
سر کلمه «Haftpflicht» معمولاً دو چیز کاملاً متفاوت با هم قاطی میشوند. بیمه مسئولیت خودرو (Kfz-Haftpflicht) را فقط وقتی لازم داری که خودرو داشته باشی و در این صورت اجباری است، و بدون آن خودرو حق ندارد به خیابان بیاید. این بیمه خسارتهایی را که با خودروی خودت به دیگران میزنی پرداخت میکند؛ در عوض بیمه بدنه (Kasko) برای خسارتهای خود خودروی توست و اختیاری است.
بیمه مسئولیت خصوصی اما چیز دیگری است: این یکی اختیاری است، اما تقریباً غیرقابلچشمپوشی. دلیلش این است که طبق قانون تو برای خسارتهایی که به دیگران میزنی مسئول هستی و آن هم بدون سقف! یعنی اگر اتفاقی یک خسارت گران درست کنی، بدون بیمه باید همه رو شخصا پرداخت کنی؛ بیمه مسئولیت خصوصی همین موارد را برایت پوشش میدهد.
بیمه لوازم منزل (Hausratversicherung) از وسایل تو در خانه مانند مبل، لوازم الکترونیکی، لباسها در برابر آتشسوزی، آب لولهکشی، سرقت و طوفان محافظت میکند. این بیمه بهخصوص وقتی میارزد که خرید دوباره تمام لوازم منزلت خیلی گران دربیاید.
بیمه حمایت حقوقی (Rechtsschutzversicherung) هزینه وکیل و دادگاه را وقتی وارد دعوای حقوقی میشوی پوشش میدهد. مثلاً با صاحبخانه یا در محل کار. یک نکته مهم: این بیمه معمولاً بعد از یک مدت انتظار حدود سهماهه شروع میشود، و یک دعوای حقوقی که از قبل شروع شده دیگر قابلبیمهکردن نیست.
یک بیمه که خیلیها فراموشش میکنند، بیمه ازکارافتادگی شغلی (Berufsunfähigkeitsversicherung) است. این بیمه وقتی به خاطر بیماری یا حادثه دیگر نتوانی شغلت را انجام بدهی، ماهانه به تو مستمری میدهد. چرا اینقدر مهم است؟ چون مستمری قانونی فقط در چهارچوبهای خیلی محدود وارد عمل میشود: مستمری کامل کاهش توان کاری را فقط وقتی میگیری که در بازار کارِ عمومی نتوانی بیش از سه ساعت در روز کار کنی. دقیقاً همین خلأ بزرگ را بیمه خصوصی ازکارافتادگی شغلی پر میکند.